Barem thép xây dựng: phi 6 đến phi 32 nặng bao nhiêu kg/m, kg/cây
Barem thép xây dựng là bảng khối lượng lý thuyết theo đường kính: thép phi 10 nặng 0,617 kg/m, tức 7,22 kg một cây dài 11,7 m; phi 16 nặng 1,58 kg/m, tức 18,49 kg một cây. Nhưng cây thép bạn nhận được có thể nhẹ hơn hoặc nặng hơn barem vài phần trăm mà vẫn đạt, vì quy chuẩn cho phép sai lệch khối lượng trên một thanh đơn. Bài này tính lại toàn bộ bảng từ phi 6 đến phi 32 bằng công thức, đối chiếu với Bảng 1 của QCVN 7:2019/BKHCN và đưa ra khoảng khối lượng chấp nhận được để bạn kiểm hàng.
Tóm tắt nhanh
- Barem tính từ công thức kg/m = 7,85 x 10⁻³ x S0, với S0 = 0,7854 x d². Kết quả làm tròn khớp từng dòng với Bảng 1 QCVN 7:2019/BKHCN.
- Dung sai khối lượng áp dụng cho một thanh đơn: ± 8% (phi 6, 8), ± 6% (phi 10, 12), ± 5% (phi 14 đến 22), ± 4% (phi 25 trở lên). Cây phi 10 dài 11,7 m nặng từ 6,79 đến 7,65 kg vẫn đạt; cây cân được 6,6 kg thì thấp hơn ngưỡng.
- Công thức “7850 x L x 3,14 x d²” lan truyền trên nhiều trang thiếu phép chia 4: với phi 10, L = 11,7 m cho 28,8 kg thay vì 7,21 kg.
- Quy đổi nhanh: 1 tấn phi 10 khoảng 138 cây, phi 16 khoảng 54 cây, phi 25 khoảng 22 cây; 1 kg phi 6 dài khoảng 4,5 m, phi 8 dài khoảng 2,5 m.
- Báo giá ghi cả đơn giá theo kg và theo cây: lấy giá cây chia giá kg sẽ ra khối lượng cây mà bên bán ngầm định, rồi so với dải dung sai.
Barem thép xây dựng được tính từ đâu
Barem là khối lượng danh nghĩa, không phải kết quả cân từng cây. Bảng 1 trong QCVN 7:2019/BKHCN (thép làm cốt bê tông) ghi, ở phần chú thích, rằng khối lượng theo chiều dài bằng 7,85 x 10⁻³ x S0 và tiết diện danh nghĩa S0 bằng 0,7854 x d². Hệ số 7,85 x 10⁻³ là khối lượng riêng của thép 7.850 kg/m³ quy về đơn vị kg trên mm² trên mét. Bạn có thể kiểm: phi 10 có S0 = 78,54 mm², nhân 7,85 x 10⁻³ ra 0,6165, làm tròn thành 0,617 kg/m như bảng quy chuẩn.
Chiều dài 11,7 m là quy cách thương mại mà trang báo giá sắt thép xây dựng của website ghi là “cây 11,7 m”. Phần quy chuẩn đọc được không có điều khoản về chiều dài thanh, nên đừng nhầm đó là yêu cầu kỹ thuật bắt buộc; thanh có thể được cắt theo đơn hàng. Với thép cuộn phi 6 và phi 8 thì không tính theo cây mà theo cuộn hoặc theo kg, vì vậy bảng dưới đây chỉ ghi kg/cây ở dạng tham chiếu cho hai cỡ này.
Bảng barem thép xây dựng phi 6 đến phi 32
Hai cột kg/m đặt cạnh nhau để bạn thấy công thức và quy chuẩn trùng nhau sau khi làm tròn. Cột kg/cây lấy kg/m theo quy chuẩn nhân 11,7, cách làm của đa số nhà sản xuất khi công bố barem.
| Phi (d, mm) | Tiết diện danh nghĩa S0 = 0,7854 x d² (mm²) | kg/m theo công thức 7,85 x 10⁻³ x S0 | kg/m theo Bảng 1 QCVN 7:2019/BKHCN | kg/cây dài 11,7 m |
|---|---|---|---|---|
| 6 | 28,3 | 0,2220 | 0,222 | Bán dạng cuộn (tham chiếu: 2,60) |
| 8 | 50,3 | 0,3946 | 0,395 | Bán dạng cuộn (tham chiếu: 4,62) |
| 10 | 78,5 | 0,6165 | 0,617 | 7,22 |
| 12 | 113,1 | 0,8878 | 0,888 | 10,39 |
| 14 | 153,9 | 1,2084 | 1,21 | 14,16 |
| 16 | 201,1 | 1,5783 | 1,58 | 18,49 |
| 18 | 254,5 | 1,9976 | 2,00 | 23,40 |
| 20 | 314,2 | 2,4662 | 2,47 | 28,90 |
| 22 | 380,1 | 2,9840 | 2,98 | 34,87 |
| 25 | 490,9 | 3,8534 | 3,85 | 45,05 |
| 28 | 615,8 | 4,8337 | 4,83 | 56,51 |
| 32 | 804,2 | 6,3134 | 6,31 | 73,83 |
Quy chuẩn còn liệt kê phi 36 (7,99 kg/m) và phi 40 (9,86 kg/m). Một vài bảng trên mạng ghi phi 28 là 4,84 kg/m, tương ứng 56,63 kg/cây, trong khi Bảng 1 ghi 4,83 kg/m, tương ứng 56,51 kg/cây. Chênh lệch 0,2% này nhỏ hơn dung sai hàng chục lần, nên đừng coi là sai. Tương tự, phi 16 được ghi 18,46; 18,47 hoặc 18,49 kg/cây tùy cách làm tròn. Muốn xem riêng từng cỡ phổ biến, tham khảo các bài thép phi 6 một kg bao nhiêu mét, 1 m sắt phi 8 nặng bao nhiêu kg, 1 cây thép phi 14 nặng bao nhiêu kg và sắt phi 16 bao nhiêu kg một cây. Bài này gộp toàn bộ và thêm phần dung sai, quy đổi.
Dung sai: cây nặng bao nhiêu thì vẫn đạt
Bảng 1 của QCVN 7:2019/BKHCN nêu sai lệch cho phép đối với một thanh đơn: ± 8% với d từ 8 trở xuống, ± 6% với phi 10 và 12, ± 5% với phi 14 đến 22, ± 4% với phi 25 trở lên. Chú thích của bảng còn cho phép hai bên thỏa thuận dùng đường kính khác với bảng, miễn đạt yêu cầu hóa học và cơ lý; với d từ 8 trở xuống, sai lệch vẫn là ± 8%. Áp vào cây 11,7 m, ta có dải khối lượng sau:
| Phi | Dung sai khối lượng 1 m | Cây 11,7 m nhẹ nhất vẫn đạt (kg) | Khối lượng theo barem (kg) | Cây 11,7 m nặng nhất vẫn đạt (kg) |
|---|---|---|---|---|
| 10 | ± 6% | 6,79 | 7,22 | 7,65 |
| 12 | ± 6% | 9,77 | 10,39 | 11,01 |
| 14 | ± 5% | 13,45 | 14,16 | 14,86 |
| 16 | ± 5% | 17,56 | 18,49 | 19,41 |
| 18 | ± 5% | 22,23 | 23,40 | 24,57 |
| 20 | ± 5% | 27,45 | 28,90 | 30,34 |
| 22 | ± 5% | 33,12 | 34,87 | 36,61 |
| 25 | ± 4% | 43,24 | 45,05 | 46,85 |
| 28 | ± 4% | 54,25 | 56,51 | 58,77 |
| 32 | ± 4% | 70,87 | 73,83 | 76,78 |
Điều bảng này cho thấy: cây phi 12 nặng 9,8 kg có vẻ thiếu gần 6% so với barem 10,39 kg nhưng vẫn nằm trong dải đạt (từ 9,77 kg). Ngược lại cây phi 10 nặng 6,6 kg thấp hơn 6,79 kg nên nằm ngoài dải, cần yêu cầu bên bán giải thích hoặc đổi hàng. Dung sai là sai lệch của khối lượng thanh đơn, nên không thể dùng nó để biện hộ cho cả lô luôn nhẹ hơn barem 5% đến 6%.
Quy đổi nhanh giữa tấn, cây và mét
Khi lập dự toán bạn thường có tổng khối lượng (tấn), còn đơn hàng lại ghi số cây. Bảng sau chia thẳng 1.000 kg và 5.000 kg cho khối lượng một cây barem. Cột cuối cho thấy nếu bán theo tấn mà cây nào cũng ở mức nhẹ nhất được phép, số cây bạn nhận sẽ nhiều hơn số tính từ barem.
| Phi | kg/cây theo barem | Số cây trong 1 tấn | Số cây khi đặt 5 tấn (làm tròn lên) | Số cây trong 5 tấn nếu cây nào cũng ở mức nhẹ nhất cho phép |
|---|---|---|---|---|
| 10 | 7,22 | 138,5 | 693 | 737 |
| 12 | 10,39 | 96,3 | 482 | 512 |
| 14 | 14,16 | 70,6 | 354 | 372 |
| 16 | 18,49 | 54,1 | 271 | 285 |
| 18 | 23,40 | 42,7 | 214 | 225 |
| 20 | 28,90 | 34,6 | 174 | 183 |
| 22 | 34,87 | 28,7 | 144 | 151 |
| 25 | 45,05 | 22,2 | 112 | 116 |
| 28 | 56,51 | 17,7 | 89 | 93 |
| 32 | 73,83 | 13,5 | 68 | 71 |
Với thép cuộn: 1 kg phi 6 dài 1/0,222, tức khoảng 4,50 m; 1 kg phi 8 dài 1/0,395, tức khoảng 2,53 m.
Công thức rút gọn và sai số của chúng
Ba cách tính tay hay dùng:
- kg/m = 0,00617 x d², với d tính bằng mm.
- kg/m = d² / 162.
- kg/m = π x d² / 4 x 7,85 / 1.000 (d tính bằng mm).
So với các giá trị của quy chuẩn từ phi 6 đến phi 32, công thức 0,00617 x d² lệch tối đa khoảng 0,21%, công thức d²/162 lệch tối đa khoảng 0,26%. Đủ chính xác cho bóc khối lượng sơ bộ, nhỏ hơn nhiều so với dung sai của chính cây thép.
Lỗi công thức hay gặp trên mạng
Một số trang viết công thức khối lượng cây thép là m = 7850 x L x 3,14 x d², thiếu phép chia 4 của tiết diện hình tròn (π x d² / 4). Thay phi 10 (d = 0,01 m), L = 11,7 m vào công thức thiếu đó cho 28,8 kg, gấp 4 lần giá trị đúng 7,21 kg. Nếu bạn thấy ví dụ minh họa trong cùng trang ra 7,2 kg mà công thức viết ra lại không cho số đó, hãy dùng công thức có chia 4.
Ví dụ bóc khối lượng thép sàn bằng barem
Giả thiết: sàn 100 m², thép phi 10 khoảng cách 200 mm, hai lớp (trên và dưới), mỗi lớp có hai phương. Mỗi mét vuông một lớp một phương cần 1 / 0,2 = 5 m thép, vậy với hai lớp, hai phương là 20 m thép cho mỗi mét vuông.
- Tổng chiều dài: 100 x 20 = 2.000 m.
- Khối lượng: 2.000 x 0,617 = 1.234 kg.
- Số cây 11,7 m: 1.234 / 7,22 = 170,9, làm tròn 171 cây.
Con số này chưa gồm đoạn nối chồng, neo vào dầm, thép chân chống và hao hụt cắt; phần đó theo thiết kế và định mức của từng công trình, cần cộng thêm riêng.
Kiểm hàng khi nhận thép: quy trình ngoài hiện trường
Các bước dưới đây dựa trên yêu cầu ghi nhãn trong QCVN 7:2019/BKHCN và dải dung sai ở trên.
- Xem dấu cán trên thanh vằn. Quy chuẩn yêu cầu mỗi thanh vằn được đánh dấu trong lúc cán: ký hiệu hoặc tên nhà sản xuất, mác thép và đường kính danh nghĩa, ví dụ “ABCDE CB400 d 20” theo ví dụ trong chính quy chuẩn.
- Xem nhãn bó hoặc cuộn. Nhãn tối thiểu phải có khối lượng bó hoặc cuộn, tháng năm sản xuất, tên và địa chỉ nhà sản xuất hoặc nhập khẩu, số tiêu chuẩn, mác thép, đường kính danh nghĩa.
- Đếm số cây thực tế rồi cân. Lấy khối lượng cả bó chia cho số cây đếm được để ra khối lượng trung bình một cây, rồi so với barem.
- Cân một vài cây riêng lẻ. Dùng cân điện tử phù hợp tải trọng, đo luôn chiều dài cây; so với dải đạt ở bảng dung sai (cây dài 11,7 m).
- Ghi lại kết quả. Chụp ảnh dấu cán, nhãn bó, số cân, rồi lập biên bản nhận hàng với bên giao.
Cách làm này là gợi ý thực hành, không phải điều khoản bắt buộc. Quy chuẩn không mô tả quy trình cân, chỉ định nghĩa khối lượng bằng công thức.
Bảng quyết định cho vài tình huống
| Tình huống | So với dải đạt | Việc nên làm |
|---|---|---|
| Cây phi 12 cân 9,9 kg (dài đủ 11,7 m) | Dải 9,77 đến 11,01 kg: đạt, thấp hơn barem 4,7% | Chấp nhận, ghi biên bản |
| Cây phi 12 cân 9,6 kg | Thấp hơn barem 7,6%, ngoài dải ± 6% | Đo lại chiều dài, cân lại, nếu vẫn thấp thì yêu cầu bên bán giải thích hoặc đổi |
| Cây phi 16 cân 18,0 kg | Dải 17,56 đến 19,41 kg: đạt, thấp hơn barem 2,7% | Chấp nhận |
| Cây phi 10 cân 6,6 kg | Dải 6,79 đến 7,65 kg: thấp hơn ngưỡng dưới | Cân lại cây khác trong bó trước khi kết luận |
| Cây ngắn hơn 11,7 m nhiều | Khối lượng thấp chủ yếu do thiếu chiều dài | Đo chiều dài, so sánh theo kg/m thay vì kg/cây |
Đọc báo giá: giá theo cây hay theo kg
Trang báo giá sắt thép xây dựng của Cường Phát Steel trình bày giá theo kg cho phi 6, phi 8 và giá theo cây 11,7 m cho phi 10 trở lên; theo bảng giá niêm yết trên website, giá thay đổi theo thời điểm, liên hệ để có giá mới nhất. Nếu báo giá cho cả đơn giá mỗi kg lẫn đơn giá mỗi cây, hãy chia hai số để biết khối lượng cây mà bên bán ngầm định.
Ví dụ giả định cho phi 16: đơn giá 13.800 đồng/kg và 252.000 đồng/cây cho ra 18,26 kg/cây, thấp hơn barem 1,2%, nằm trong dải ± 5%. Nếu đơn giá cây là 233.000 đồng thì khối lượng ngầm định 16,88 kg, thấp hơn barem 8,7%, ngoài dải; khi đó nên hỏi lại cách tính trước khi đặt. Chữ số trong ví dụ là giả định để minh họa phép tính, không phải giá thị trường.
Sai lầm hay gặp khi dùng barem
- Tính theo 12 m. Barem ở đây dùng cây 11,7 m. Tính nhầm 12 m làm khối lượng dự toán cao hơn khoảng 2,6%.
- Đo đường kính ngoài qua gân rồi áp công thức. Khối lượng thép vằn được quy chuẩn tính qua tiết diện danh nghĩa S0 = 0,7854 x d², nên số đo thước kẹp qua gân sẽ cho kết quả lệch.
- Dùng cột kg/cây cho phi 6 và phi 8. Hai cỡ này bán chủ yếu theo cuộn hoặc kg; hãy đổi sang mét bằng 1 / (kg/m).
- Trộn barem các hãng. Chênh làm tròn giữa các bảng nhỏ (khoảng 0,2%), nhưng các bảng có thể dùng số cây mỗi bó khác nhau; số cây mỗi bó nên đếm trực tiếp, không suy ra từ bảng.
- Dùng barem để chấp nhận mọi sai lệch. Dung sai là sai lệch của thanh đơn theo bảng, không phải giấy phép giảm khối lượng cả lô.
Để hiểu thêm khái niệm khối lượng riêng và cách đọc ký hiệu mác thép, xem trọng lượng riêng của thép, công thức tính khối lượng thép và tiêu chuẩn thép xây dựng Việt Nam.
Câu hỏi thường gặp
Thép phi 10 một cây 11,7 m nặng bao nhiêu kg?
Theo barem 7,22 kg (0,617 kg/m x 11,7 m). Với dung sai ± 6%, cây từ 6,79 đến 7,65 kg vẫn đạt. Một số bảng ghi 7,21 kg do tính trực tiếp từ công thức không làm tròn kg/m trước; chênh lệch dưới 0,2%.
Sắt phi 6 và phi 8 có bán theo cây không?
Thường bán theo cuộn hoặc theo kg. Bảng 1 QCVN 7:2019/BKHCN vẫn cho khối lượng trên mét của hai cỡ này (0,222 và 0,395 kg/m) với dung sai ± 8%, nên bạn đổi từ kg sang mét bằng cách chia 1 cho kg/m.
Cây thép nặng hơn barem có lợi hơn không?
Nếu mua theo cân thì cây nặng hơn nghĩa là trả thêm tiền cho phần khối lượng vượt barem, còn số cây nhận được ít hơn. Nếu mua theo cây thì cây nặng hơn có lợi cho người mua. Vì vậy cần thống nhất trước hình thức tính tiền và cách nghiệm thu.
Dung sai áp dụng cho cả lô hay từng cây?
Chú thích của Bảng 1 QCVN 7:2019/BKHCN ghi sai lệch cho phép đối với một thanh đơn. Điều khoản về cách lấy mẫu, nghiệm thu cả lô không nằm trong phần đọc được, nên khi có tranh chấp cần dựa vào hợp đồng và phương pháp thử theo tiêu chuẩn áp dụng.
Phi 36 và phi 40 nặng bao nhiêu?
Theo Bảng 1: phi 36 là 7,99 kg/m, phi 40 là 9,86 kg/m, tính ra khoảng 93,48 kg và 115,36 kg cho cây 11,7 m. Hai cỡ này ít dùng cho nhà dân và thường đặt riêng theo công trình.
Cần báo giá nhanh? Gọi/Zalo 0967 483 714 – gửi phi, số lượng và địa chỉ giao, Cường Phát Steel báo giá thép xây dựng theo đơn hàng.
Nguồn tham khảo
- Thông tư 13/2019/TT-BKHCN ban hành QCVN 7:2019/BKHCN, Bảng 1 và phần ghi nhãn
- Bảng barem thép xây dựng của khothepxaydung.com (đối chiếu số liệu và công thức)
- Bảng barem thép Hòa Phát của tonthephunglan.vn (đối chiếu số liệu)
Ghi chú về mức độ chắc chắn: kg/m và dung sai theo Bảng 1 QCVN 7:2019/BKHCN, đọc trên bản toàn văn do trang dulieuphapluat.vn đăng; số liệu phi 6 đến phi 32 khớp công thức. Các cột kg/cây, dải đạt, số cây/tấn và các ví dụ là phép tính của bài từ các số trên. Chiều dài 11,7 m là quy cách thương mại phổ biến, không phải điều khoản của quy chuẩn. Quy trình kiểm hàng là gợi ý thực hành. Tiêu chuẩn TCVN 1651-2:2018 quy định thép thanh vằn nhưng toàn văn không đọc được trực tiếp, nên bài dựa vào quy chuẩn; khi nghiệm thu cần đối chiếu hợp đồng và phiếu xuất xưởng của nhà sản xuất.
Mr. Đức – Tôi là sale và kiêm quản trị nội dung website CÔNG TY CP ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƯỜNG PHÁT CONSTRUCTION. Mã Số Thuế: 0315429498. Rất hân hạnh được hỗ trợ Anh/Chị. Hãy liên hệ trực tiếp với tôi qua số hotline: 0967.483.714
YÊU CẦU BÁO GIÁ 30 PHÚT