Thép hộp nhỏ 12×12 đến 38×38: chọn độ dày cho nội thất và khung nhẹ

Thép hộp vuông nhỏ từ 12×12 đến 38×38 là vật tư của đồ sắt nhẹ: khung bàn ghế, kệ, giàn phơi, nan lan can, song cửa, khung bảng hiệu. Ở nhóm này một cây 6 m chỉ nặng từ khoảng 2 kg đến 15 kg, nên chuyện chọn độ dày mỏng hay dày quyết định cả độ cứng, độ dễ hàn lẫn tiền thép. Bài này đặt bảy cỡ lên cùng một bảng để bạn so sánh: kg/m theo độ dày, độ cứng chống uốn tương đối khi cùng khối lượng, và một ví dụ tính tay cho khung bàn.

Catalog có những cỡ hộp vuông nhỏ nào và độ dày bao nhiêu?

Có bảy cỡ, độ dày mỏng nhất 0,7 mm và dày nhất 3,0 mm (ở cỡ 30×30). Cột khối lượng dưới đây tính từ công thức cho hai đầu dải độ dày ghi trên trang sản phẩm.

Riêng trang hộp 12×12 hiện chưa có dải độ dày đủ tin cậy để trích, nên phần 12×12 trong bài chỉ là con số tính theo công thức để bạn so sánh với các cỡ khác. Muốn biết độ dày đang có hàng, hãy hỏi trực tiếp trước khi lên bản vẽ.

Bảng kg/m của hộp vuông 12–38 theo độ dày

Đọc theo dòng độ dày, nhìn sang cột cỡ. Dấu gạch ngang là độ dày ngoài dải catalog của cỡ đó. Dấu * là số tự tính cho 12×12, chưa có xác nhận hàng.

Các cỡ 20×20, 25×25 và 38×38 có bảng khối lượng ngay trên trang sản phẩm. Bảng 25×25 và 38×38 khớp công thức góc vuông; bảng 20×20 nhẹ hơn công thức từ 0,6% đến 2,2% tùy độ dày, chênh lệch vừa đủ giải thích vì sao khối lượng cân thực tế luôn nhẹ hơn một chút: góc hộp bo tròn. Bảng đầy đủ các cỡ khác có trong bảng tra trọng lượng thép hộp vuông, chữ nhật.

Một cấp độ dày làm khối lượng thay đổi bao nhiêu?

Ở hộp 25×25, nhích một cấp độ dày làm khối lượng đổi khoảng 10–18%. Ví dụ từ 1,0 lên 1,2 mm cây 6 m đổi từ 4,5 kg lên 5,4 kg. Đổi sang tiền thì nhân phần chênh với đơn giá theo kg bạn nhận được; mua 100 cây thì mức chênh này thành 86 kg thép.

Cùng khối lượng, nên chọn cỡ lớn mỏng hay cỡ nhỏ dày?

Cỡ lớn hơn thành mỏng hơn cứng chống uốn hơn rất nhiều so với cỡ nhỏ thành dày có cùng lượng thép. Bảng sau lấy bốn quy cách nặng gần bằng nhau (khoảng 1,1 kg/m), rồi tính mô-men quán tính I = (b·h³ − (b − 2t)(h − 2t)³)/12 với góc vuông, nên chỉ là số gần đúng. Cột chỉ số lấy hộp 25x25x1,5 làm mốc 1,00.

Đọc bảng: 38x38x1,0 nặng 1,16 kg/m, gần bằng 20x20x2,0 (1,13 kg/m), nhưng I lớn gấp 4,3 lần. Cái giá phải trả là thành mỏng: dễ móp khi siết kẹp, cháy thủng khi hàn, và mối nối góc phải làm kỹ hơn. Với khung bàn, kệ, độ rung lắc thường đến từ mối nối góc và thiếu thanh giằng, nên một thanh giằng chéo thường hiệu quả hơn tăng độ dày toàn bộ khung.

Nếu bạn làm gì thì chọn cỡ và độ dày nào?

Bảng dưới là khung quyết định, không phải bản tính. Hạng mục nào liên quan an toàn người thì tính theo tải thực tế.

Khi nào không nên chọn hộp thành mỏng: làm cột chịu lực, làm dầm đỡ sàn hoặc gác lửng, làm khung chịu người đứng hoặc ngồi, làm chi tiết bị va đập thường xuyên. Với các việc đó hãy xem bài chọn thép hộp làm gác lửng và danh mục thép hộp vuông để lên cỡ lớn hơn.

Ví dụ tính tay: khung bàn 1,4 m × 0,7 m × cao 0,75 m

Khung gồm 4 chân dài 750 mm, khung mặt có 2 thanh dài 1.400 mm và 4 thanh ngang 700 mm (hai ở biên, hai làm giằng), khung chân thấp có 2 thanh dài 1.400 mm và 2 thanh ngang 700 mm. Tổng chiều dài thép là 12,8 m. Khe cắt giả định 3 mm mỗi nhát.

1. Tổng chiều dài: 4 × 0,75 + 2 × 1,4 + 4 × 0,7 + 2 × 1,4 + 2 × 0,7 = 12,8 m.
2. Xếp cắt từ cây 6 m (đoạn dài xếp trước): cần 3 cây. Cây thứ nhất cắt 4 đoạn, cây thứ hai 8 đoạn, cây thứ ba 2 đoạn, dư 4.597 mm.
3. Khối lượng = kg/m × tổng chiều dài; khối lượng mua về = kg/m × 6 × số cây. Bảng dưới tính cho ba phương án.

Chuyển từ 25x25x1,0 sang 30x30x1,2 làm khung nặng thêm 4,2 kg thép thực dùng, còn sang 38x38x1,2 thì nặng thêm 8,1 kg. Số cây không đổi vì chiều dài cắt giống nhau, nên giá vật tư tăng gần tỷ lệ với kg/m. Cách xếp cắt tối ưu hơn nữa được trình bày trong bài cắt thép hộp cây 6 m để giảm phế liệu.

Lỗi thường gặp khi mua hộp vuông nhỏ

• Nhầm 38×38 với 40×40: hai cỡ chênh 2 mm cạnh nhưng nút bịt, đế chân và pát góc làm theo từng cỡ. Cỡ 38 đến từ hệ inch (1-1/2 inch = 38,1 mm).
• Nhầm đơn vị độ dày: 8 dem là 0,8 mm, 2 ly là 2,0 mm. Bảng quy đổi có trong bài dem, zem, ly, mm của tôn và thép.
• Không ghi độ dày khi hỏi giá: cây 25×25 dày 0,7 mm nặng 3,2 kg, dày 2,0 mm nặng 8,7 kg, tức gấp khoảng 2,7 lần cho cùng một cái tên.
• Chọn hộp đen cho chỗ ẩm rồi sơn mỏng: chỗ hàn và đầu cắt gỉ trước. Nơi ẩm nên cân nhắc hộp mạ kẽm, xem bài thép hộp đen và thép hộp mạ kẽm.
• Bỏ qua sự cong vênh của cây mỏng: cây 12x12x1,0 dài 6 m chỉ nặng 2,1 kg, rất dễ cong khi bó và vận chuyển. Kiểm tra độ thẳng bằng cách nhìn dọc thân cây khi nhận.

Kiểm tra khi nhận hộp vuông nhỏ

Cân một bó rồi chia cho số cây và so với bảng. Ví dụ 10 cây 25x25x1,0 có khối lượng lý thuyết 45,2 kg; cân thấp hơn vài phần trăm là bình thường do góc bo và dung sai, thấp hơn nhiều thì đo độ dày. Đo bằng thước kẹp ở thành phẳng, xa đường hàn. Cách suy độ dày ngược từ khối lượng có trong bài kiểm tra độ dày thép hộp bằng cân và thước kẹp.

Câu hỏi thường gặp

Thép hộp 12×12 và 14×14 dùng để làm gì?

Đây là hai cỡ nhỏ nhất của nhóm hộp vuông, hợp với chi tiết trang trí, nan và khung phụ tải nhẹ. Hãy hỏi hàng và độ dày đang có trước khi lên bản vẽ.

Hộp 25×25 mạ kẽm dày 1,0 mm nặng bao nhiêu một cây?

Theo công thức góc vuông là 0,75 kg/m, tức khoảng 4,5 kg một cây 6 m. Hộp mạ kẽm nặng hơn một chút do lớp kẽm, nhưng bảng chỉ tính phần thép nền.

Khung bàn ghế nên dùng hộp 30×30 hay 38×38?

Cả hai đều dùng được. Hộp 38 nặng hơn và cứng hơn hộp 30 ở cùng độ dày, đổi lại tốn thép hơn; nếu mẫu có phụ kiện theo cỡ 38 hoặc sửa khung cũ cỡ 38 thì nên giữ nguyên cỡ.

Hộp thành 0,7 mm có hàn được không?

Hàn được nhưng rất dễ cháy thủng, nên dùng hàn MIG, TIG dây nhỏ hoặc liên kết bằng vít, rivê. Hồ quang dừng một chỗ lâu là thủng. Quy trình hàn hộp mỏng nằm trong bài cắt, hàn, sơn chống gỉ thép hộp.

Cây 6 m có cắt sẵn theo kích thước được không?

Có thể đặt cắt theo bảng thống kê chiều dài; đây là hạng mục gia công tính riêng. Hãy gửi số đoạn theo từng chiều dài và dung sai chấp nhận được.

Nguồn tham khảo

• Kiến thức kỹ thuật phổ biến: khối lượng riêng thép 7.850 kg/m³, kg/m = [2t(a + b) − 4t²] × 0,00785; mô-men quán tính mặt cắt chữ nhật rỗng I = (b·h³ − (b − 2t)(h − 2t)³)/12 (tính với góc vuông, gần đúng).
• Dải độ dày, bảng khối lượng và lưu ý hàn từng cỡ: các trang 12×12, 14×14, 16×16, 20×20, 25×25, 30×30, 38×38.

Các bảng trong bài là trọng lượng lý thuyết dùng để so sánh và dự toán, không thay thế catalogue của nhà sản xuất hay tính toán chịu lực.

Thép Cường Phát

Mr. Đức – Tôi là sale và kiêm quản trị nội dung website CÔNG TY CP ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƯỜNG PHÁT CONSTRUCTION. Mã Số Thuế: 0315429498. Rất hân hạnh được hỗ trợ Anh/Chị. Hãy liên hệ trực tiếp với tôi qua số hotline: 0967.483.714