Hỏi “nên mua thép V nào” gần như luôn dẫn tới hai câu hỏi nhỏ hơn: cỡ cạnh bao nhiêu và dày bao nhiêu ly. Danh mục thép hình chữ V của Cường Phát Steel có 13 cỡ, từ V25 tới V175, và mỗi cỡ có vài độ dày. Bài này đặt cả 45 quy cách vào một bảng, tính lại khối lượng bằng công thức để đối chiếu, rồi ghép với việc mà từng cỡ thường được dùng. Bài chỉ để chọn sơ bộ; thanh chịu tải thật cần kỹ sư tính toán.

Tóm tắt nhanh

Catalog có 13 cỡ thép V (V25, V30, V40, V50, V63, V70, V75, V80, V90, V120, V130, V150, V175), tổng 45 quy cách cạnh × độ dày.
Một cây 6 m nhẹ nhất là V25x25x2 (4,52 kg), nặng nhất là V175x175x15 (236,7 kg): chênh khoảng 52 lần.
Với 37 trong 45 quy cách, kg/cây trong catalog trùng công thức (2a − t) × t × 0,00785; 8 quy cách lệch trên 3% nên cần hỏi barem khi đặt hàng.
Muốn khung cứng hơn, đổi lên cỡ cạnh thường hiệu quả hơn tăng độ dày: V63x63x4 nhẹ hơn V50x50x6 mà cứng hơn.
Tên gọi “V5”, “V6” chỉ cỡ cạnh theo cm, không phải độ dày; luôn ghi đủ ba số bằng mm.

Catalog có những cỡ thép V nào?

Có 13 cỡ, từ cạnh 25 mm đến 175 mm. Mỗi cỡ chỉ có vài độ dày thương mại nên bảng dưới gọn hơn người ta tưởng.

Cỡ	Độ dày có trong catalog (mm)	kg/m	kg/cây 6 m
V25x25	2,0 / 2,5 / 3,0	0,75 – 1,11	4,52 – 6,64
V30x30	2,5 / 3,0 / 3,5	1,13 – 1,55	6,77 – 9,31
V40x40	2,5 / 3,0 / 3,5 / 4,0	1,52 – 2,39	9,13 – 14,32
V50x50	3,0 / 4,0 / 5,0 / 6,0	2,28 – 4,43	13,71 – 26,56
V63x63	4,0 / 5,0 / 6,0	3,83 – 5,65	22,98 – 33,91
V70x70	5,0 / 6,0 / 7,0 / 7,5 / 8,0	5,17 – 7,67	31,00 – 46,00
V75x75	5,0 / 5,5 / 6,0 / 8,0	5,69 – 8,92	34,15 – 53,51
V80x80	6,0 / 7,0 / 8,0 / 10,0	7,25 – 11,77	43,52 – 70,65
V90x90	7,0 / 8,0 / 9,0	9,25 – 11,17	55,50 – 67,00
V120x120	8,0 / 10,0 / 12,0	14,57 – 21,48	87,42 – 128,87
V130x130	10,0 / 12,0 / 13,0	19,75 – 28,80	118,50 – 172,80
V150x150	10,0 / 12,0 / 14,0 / 15,0	23,00 – 33,67	138,00 – 202,00
V175x175	12,0 / 15,0	31,84 – 39,45	191,00 – 236,70

Catalog không có trang riêng cho V60 và V100. Hai cỡ này chỉ xuất hiện trong bảng so sánh độ cứng ở trang một số cỡ lân cận. Cũng cần phân biệt V63 (hệ GOST, cạnh 63 mm) với V60 (hệ JIS, cạnh 60 mm): hai cỡ hay bị gọi chung là “V6” nhưng không thay thế nhau trong bản vẽ.

Bảng khối lượng thép V25–V175: độ dày, kg/m, kg/cây 6 m

Bảng lấy nguyên số trong catalog, cột cuối là mức chênh so với kết quả tự tính bằng công thức kg/m = (2 × a − t) × t × 0,00785 (a là cạnh, t là độ dày, đều tính bằng mm; coi góc vuông sắc nên thường thấp hơn bảng tiêu chuẩn khoảng 1%). Dấu (*) đánh dấu quy cách lệch trên 3%.

Quy cách (mm)	kg/m (catalog)	kg/cây 6 m (catalog)	Chênh so với công thức
V25x25x2,0	0,75	4,52	0,0%
V25x25x2,5	0,93	5,59	−0,1%
V25x25x3,0	1,11	6,64	0,0%
V30x30x2,5	1,13	6,77	0,0%
V30x30x3,0	1,34	8,05	−0,1%
V30x30x3,5	1,55	9,31	0,0%
V40x40x2,5	1,52	9,13	0,0%
V40x40x3,0	1,81	10,88	0,0%
V40x40x3,5	2,10	12,61	0,0%
V40x40x4,0	2,39	14,32	0,0%
V50x50x3,0	2,28	13,71	0,0%
V50x50x4,0	3,01	18,09	0,0%
V50x50x5,0	3,73	22,37	0,0%
V50x50x6,0	4,43	26,56	0,0%
V63x63x4,0	3,83	22,98	0,0%
V63x63x5,0	4,75	28,50	0,0%
V63x63x6,0	5,65	33,91	0,0%
V70x70x5,0	5,17	31,00	−2,5%
V70x70x6,0	6,00 (*)	36,00 (*)	−4,9%
V70x70x7,0	7,00 (*)	42,00 (*)	−4,2%
V70x70x7,5	7,33 (*)	44,00 (*)	−6,0%
V70x70x8,0	7,67 (*)	46,00 (*)	−7,5%
V75x75x5,0	5,69	34,15	0,0%
V75x75x5,5	6,24	37,43	0,0%
V75x75x6,0	6,78	40,69	0,0%
V75x75x8,0	8,92	53,51	0,0%
V80x80x6,0	7,25	43,52	0,0%
V80x80x7,0	8,41	50,44	0,0%
V80x80x8,0	9,55	57,27	0,0%
V80x80x10,0	11,77	70,65	0,0%
V90x90x7,0	9,25	55,50	−2,7%
V90x90x8,0	10,17 (*)	61,00 (*)	−5,9%
V90x90x9,0	11,17 (*)	67,00 (*)	−7,6%
V120x120x8,0	14,57	87,42	0,0%
V120x120x10,0	18,05	108,33	0,0%
V120x120x12,0	21,48	128,87	0,0%
V130x130x10,0	19,75	118,50	+0,6%
V130x130x12,0	23,40	140,40	+0,2%
V130x130x13,0	28,80 (*)	172,80 (*)	+14,3%
V150x150x10,0	23,00	138,00	+1,0%
V150x150x12,0	27,30	163,80	+0,6%
V150x150x14,0	29,50 (*)	177,00 (*)	−6,1%
V150x150x15,0	33,67	202,00	+0,3%
V175x175x12,0	31,84	191,00	0,0%
V175x175x15,0	39,45	236,70	0,0%

Vì sao có 8 quy cách lệch công thức?

Phần lớn bảng trong catalog được lập bằng đúng công thức trên nên khớp tới hàng phần trăm. Các dòng lệch là số barem hoặc số ghi tay trên trang:

V70x70x6,0: catalog ghi 36,00 kg/cây, công thức cho 37,87 kg/cây (chênh −4,9%).
V70x70x7,0: catalog ghi 42,00 kg/cây, công thức cho 43,85 kg/cây (chênh −4,2%).
V70x70x7,5: catalog ghi 44,00 kg/cây, công thức cho 46,81 kg/cây (chênh −6,0%).
V70x70x8,0: catalog ghi 46,00 kg/cây, công thức cho 49,74 kg/cây (chênh −7,5%).
V90x90x8,0: catalog ghi 61,00 kg/cây, công thức cho 64,81 kg/cây (chênh −5,9%).
V90x90x9,0: catalog ghi 67,00 kg/cây, công thức cho 72,49 kg/cây (chênh −7,6%).
V130x130x13,0: catalog ghi 172,80 kg/cây, công thức cho 151,24 kg/cây (chênh +14,3%).
V150x150x14,0: catalog ghi 177,00 kg/cây, công thức cho 188,59 kg/cây (chênh −6,1%).

Hai nhóm lệch khác nhau về bản chất. V70 và V90 có barem thấp hơn lý thuyết từ 2,5% đến 7,6%: theo cách đọc của chính các trang sản phẩm, barem thấp hơn lý thuyết nghĩa là cây mỏng hơn độ dày danh nghĩa, và mức thiếu có xu hướng tăng theo độ dày. Còn V130x130x13 và V150x150x14 lệch kiểu đứt quãng so với các dòng bên cạnh trong cùng bảng, nên cần xác nhận lại với bên bán trước khi dùng. Dù lý do nào, quy tắc vẫn một: kg/cây dùng để tính tiền phải là số bên bán cam kết bằng văn bản cho đúng lô hàng. Công thức chỉ để kiểm tra độ hợp lý, như đã làm ở bài công thức tính khối lượng thép.

Một chi tiết dễ hiểu nhầm ở trang V90: dòng thông số ghi “55,5 – 67 kg/m”, nhưng đó là kg cho cả cây 6 m. Quy đổi lại, V90x90 nặng khoảng 9,25 – 11,17 kg/m. Đọc bảng ở đâu cũng nên kiểm đơn vị trước khi kiểm số.

Chọn thép V theo ứng dụng: cỡ nào, dày bao nhiêu

Bảng dưới ghép từng nhóm việc với cỡ và độ dày mà các trang sản phẩm gợi ý, kèm khối lượng cây tính từ bảng ở trên. Khoảng kg/cây là từ quy cách nhẹ nhất đến nặng nhất trong khoảng gợi ý.

Hạng mục	Cỡ thường dùng	Độ dày hay dùng	kg/cây 6 m	Lưu ý
Nẹp góc, ke góc, khung kính, khung lưới	V25 hoặc V30	2 – 3 mm	4,52 – 8,05	Không dùng cho vị trí chịu lực
Khung cửa sắt, hàng rào nhẹ, bảng hiệu	V30 hoặc V40	3 – 4 mm	8,05 – 14,32	Cánh cổng lớn, bảng hiệu chịu gió nên chọn 4 mm
Cột kệ kho, khung băng tải, bệ máy vừa	V50 hoặc V63	5 – 6 mm	22,37 – 33,91	Có giằng chéo; tải mỗi tầng tính riêng
Giằng kèo, giằng cột nhà xưởng	V63 hoặc V75	4 – 6 mm	22,98 – 40,69	Chủ yếu chịu kéo; đủ số bu lông ở bản mã
Sàn lửng, sàn thao tác, cầu thang sắt	V63 hoặc V75	5 – 6 mm	28,50 – 40,69	Hàn hai phía mối nối, sơn chống gỉ kỹ chân sàn
Bệ máy nặng, ke liên kết dầm – cột	V75 hoặc V80	8 – 10 mm	53,51 – 70,65	Chịu rung; cần tính tải và dao động
Tháp anten, tháp viễn thông, cột điện nhỏ	V50 – V80	4 – 8 mm, nhúng kẽm nóng	18,09 – 57,27	Tính tải gió; liên kết bu lông
Giàn, tháp lớn, thanh chính cột giàn	V120 – V175	8 – 15 mm	87,42 – 236,70	Độ dày do bản vẽ kết cấu quyết định

Hạng mục càng liên quan an toàn (lan can, sàn, cầu thang, tháp) thì độ dày càng phải do người thiết kế chốt. Với cỡ lớn từ V120 trở lên, trang sản phẩm nói thẳng rằng độ dày gần như luôn do bản vẽ kết cấu quyết định; việc của người mua là đặt đúng quy cách, mác thép, chiều dài và chứng chỉ theo lô.

Lên cỡ cạnh hay tăng độ dày?

Lên cỡ cạnh. Khi thanh bị võng hay rung, cách đầu tiên người ta nghĩ tới là mua cây dày hơn. Mô-men quán tính Ix, chỉ số thường dùng để so độ cứng chống uốn, cho thấy cách này kém hiệu quả. Dưới đây là so sánh ba quy cách có khối lượng cây gần nhau (Ix tính cho góc sắc, như các trang sản phẩm vẫn làm):

Quy cách	kg/cây 6 m	Ix (cm⁴)
V50x50x5	22,37	11,3
V63x63x4	22,98	19,0
V50x50x6	26,56	13,1

V63x63x4 nặng 22,98 kg, nhẹ hơn V50x50x6 (26,56 kg) khoảng 13% mà Ix lớn hơn khoảng 45%. So với V50x50x5 cùng cỡ khối lượng (22,37 kg), V63x63x4 cứng hơn khoảng 69%. Đổi lại, cạnh dài kéo theo cánh mỏng hơn, nên cần chú ý hơn tới việc bắt bu lông và độ vênh cánh. Còn muốn biết cho một mức độ cứng mục tiêu thì quy cách nào nhẹ nhất, bảng sau duyệt cả 45 quy cách:

Cần Ix tối thiểu	Quy cách nhẹ nhất đạt được	kg/m	kg/cây 6 m	Ix thực của quy cách (cm⁴)
≥ 1 cm⁴	V30x30x2,5	1,13	6,8	1,2
≥ 5 cm⁴	V50x50x3,0	2,28	13,7	7,1
≥ 20 cm⁴	V63x63x5,0	4,75	28,5	23,2
≥ 80 cm⁴	V90x90x7,0	9,51	57,0	94,8
≥ 300 cm⁴	V120x120x10,0	18,05	108,3	318,5
≥ 1.000 cm⁴	V175x175x12,0	31,84	191,0	1.211,0

Cách đọc: nếu thiết kế chỉ ra độ cứng tối thiểu 20 cm⁴ thì V63x63x5 là lựa chọn nhẹ nhất trong catalog, trong khi V50 dày nhất (6 mm) mới đạt Ix khoảng 13,1 cm⁴. Tuy nhiên Ix chỉ là chỉ số so sánh. Thanh góc đơn khi chịu nén còn bị chi phối bởi trục yếu và độ mảnh, nên đừng dùng bảng này để thay một quy cách đã ghi trong bản vẽ.

Khung quyết định: nếu bạn… thì chọn…

Chỉ cần nẹp, ke, khung kính, khung lưới → V25 hoặc V30 dày 2 – 3 mm. Nhẹ, dễ cắt, không dùng cho vị trí chịu lực.
Làm khung cửa, hàng rào nhẹ, bảng hiệu → V30 hoặc V40 dày 3 mm; bảng hiệu và cánh cổng lớn chịu gió nên lên 4 mm.
Làm khung kệ kho tải vừa → V50x50x4 cho đà, V50x50x5 cho cột (18,09 và 22,37 kg/cây); xem ví dụ bóc tách ở bài bóc tách vật tư khung kệ kho.
Làm sàn thao tác, giằng nhà xưởng, cầu thang phụ → V63x63x5 hoặc V75x75x6, hàn hai phía mối nối, có giằng chéo.
Làm bệ máy nặng, tháp, giàn → chọn theo bản vẽ; mua đúng cỡ, đúng mác, nhúng kẽm nóng sau khi gia công nếu ngoài trời.

Có những trường hợp không nên chọn thép V. Thanh chịu uốn nhịp dài thường chuyển sang thép U, I hoặc hộp, như trang thép hình U80 khuyên chuyển lên U100 hoặc I khi nhịp dài. Hạng mục ngoài trời mà dùng V đen không sơn sẽ gỉ trong vài mùa mưa. Và “V kẽm” dập từ tôn mạ kẽm, mỏng và cạnh sắc, không thay được thép góc cán nóng ở vị trí chịu lực. Khi nhận báo giá “V kẽm” rẻ bất ngờ, hãy hỏi lại là V cán nóng mạ hay V dập từ tôn.

Kiểm tra khi nhận hàng

Dụng cụ chỉ cần thước kẹp, thước dây, ke vuông và cân. Các ngưỡng dưới đây lấy từ TCVN 7571-1:2019 theo trang thép V50x50:

Cạnh từ 50 đến dưới 100 mm: sai lệch ±1,5 mm (bảng JIS G3192 rộng hơn, ±2,0 mm). Đo cả hai cạnh.
Độ dày dưới 6,3 mm: sai lệch ±0,6 mm. Với cây V50x50x3 mà thiếu 0,6 mm là mất khoảng 19,5% khối lượng.
Khối lượng: sai lệch ±5% với thép dày dưới 10 mm, áp dụng khi người mua yêu cầu. Cân cả bó chia số cây là cách nhanh nhất.
Độ cong không quá 0,003 lần chiều dài, tức tối đa 18 mm trên cây 6 m.

Đặt thép V tại Cường Phát Steel

Hãy gửi quy cách đủ ba số (ví dụ V63x63x5), bề mặt, số cây hoặc số kg, chiều dài cây, địa điểm giao và yêu cầu chứng từ. Mặt bằng giá cả nhóm thép góc có ở bài bảng giá thép hình V, các nhóm thép hình khác nằm trong danh mục thép hình, còn bảng tra theo từng cỡ xem ở bài bảng tra thép góc V. Nếu đang phân vân giữa thép góc và hộp, đọc thêm so sánh sắt V và sắt hộp.

Cần báo giá nhanh? Gọi/Zalo 0967 483 714 – gửi quy cách và khối lượng, Cường Phát Steel báo giá theo đơn hàng.

Câu hỏi thường gặp

Sắt V5, V6 có phải là thép dày 5, 6 mm không?

Không. V5 là cách gọi theo cm của cạnh, tức V50x50; V6 thường là V60 hoặc V63. Độ dày là số thứ ba trong quy cách, nên “V5 dày 5” mới là V50x50x5.

V63 và V60 khác nhau thế nào?

V63 là cỡ theo hệ GOST, cạnh 63 mm; V60 là cỡ theo hệ JIS, cạnh 60 mm. Cùng độ dày thì V63 cứng hơn V60. Bản vẽ ghi cỡ nào thì mua đúng cỡ đó.

Làm khung kệ kho nên dùng V cỡ nào?

Trang sản phẩm gợi ý V50 dày 4 – 5 mm cho kệ tải vừa (cột 5 mm, đà 4 mm, có giằng chéo) và V63 dày 5 – 6 mm cho cột kệ tải nặng. Tải mỗi tầng cần được tính riêng, nhất là kệ cao trên hai mét.

Catalog có V60 và V100 không?

Không có trang riêng cho hai cỡ này; cần thì hỏi hàng và barem, đừng tự thay bằng cỡ lân cận.

Thép V ngoài trời nên chọn loại nào?

Hạng mục ngoài trời nên nhúng kẽm nóng sau khi gia công xong để lớp kẽm phủ cả mối hàn và lỗ khoan. V đen chỉ hợp trong nhà, và phải sơn lót chống gỉ rồi sơn phủ.

Nguồn tham khảo

Cường Phát Steel, trang sản phẩm thép hình chữ V (V25, V30, V40, V50, V63, V70, V75, V80, V90, V120, V130, V150, V175): bảng quy cách, barem và gợi ý hạng mục.
TCVN 7571-1:2019 và JIS G3192: dung sai kích thước, khối lượng thép góc cạnh đều (theo trích dẫn trên trang sản phẩm).
Kiến thức kỹ thuật phổ biến: khối lượng riêng thép 7.850 kg/m³, công thức kg/m = (2a − t) × t × 0,00785 cho thép góc đều cạnh (coi góc vuông sắc).

Mô-men quán tính Ix trong bài do tác giả tự tính cho mặt cắt chữ L góc sắc, dùng để so sánh độ cứng giữa các quy cách. Khối lượng trong bài là lý thuyết hoặc barem tham khảo, không thay chứng chỉ chất lượng của lô hàng.

Đánh giá

Thép Cường Phát

Mr. Đức – Tôi là sale và kiêm quản trị nội dung website CÔNG TY CP ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƯỜNG PHÁT CONSTRUCTION. Mã Số Thuế: 0315429498. Rất hân hạnh được hỗ trợ Anh/Chị. Hãy liên hệ trực tiếp với tôi qua số hotline: 0967.483.714

Chọn thép V theo ứng dụng: bảng V25–V175 và độ dày nên dùng